İŞVEREN,ÇALIŞAN VE İSG PROFESYONELLERİ İÇİN  İŞYERİNDE KORONAVİRÜS ÖNLEMİNE KATKI SAĞLAYACAK SORU VE YANITLAR

Bilindiği üzere, Korona virüs hastalığı (COVID-19), yeni keşfedilen virüsün neden olduğu bulaşıcı bir hastalıktır. COVID-19 virüsü ile ENFEKTE olan çoğu insan, hafif ila orta derecede solunum yolu hastalığı yaşayarak hiçbir özel tedavi gerektirmeden iyileşebilmektedir.

Ancak, Yaşlı insanlar ile,  KARDİYOVASKÜLER hastalık, diyabet, kronik solunum hastalığı ve kanser gibi altta yatan tıbbi sorunları olan insanların COVİD- 19 Vakasını ciddi hastalık şeklinde geçirmesi daha yüksek bir olasılıktır.

Bulaşmayı önlemenin ve yavaşlatmanın en iyi yolu, COVID-19 virüsünün, neden olduğu hastalık ve nasıl yayıldığı hakkında yeterli bilgi sahibi olunmasıdır. Bunun en basit yöntemi, . Ellerimizi yıkayarak veya alkol bazlı bir ovucu kullanarak ve yüzümüze dokunmayarak kendimizi ve başkalarını enfeksiyondan korumamızdır. Buna kısaca TEMİZLİK, MESAFE ve MASKE Kullanımı diyoruz.

Yine bilindiği üzere; COVID-19 virüsü, ENFEKTE bir kişinin öksürmesi veya hapşırmasına bağlı olarak  tükürük damlacıkları veya burun akıntısı yoluşla bulaşmaktadır.  Bu nedenle solunumla ilgili görgü kurallarını uygulamamız önem arz etmektedir.  (örneğin, dirseğe doğru öksürerek).

Bu bağlamda; KORONA VİRÜS ile mücadelede bireysel olarak TEMİZLİK, MESAFEE ve MASKE Uygulaması önem arz etmektedir.

Bu çalışmamızda, KORONAVİRÜS PANDEMİ Vakasını, İş Sağlığı ve Güvenliği açısından 18  soru başlığı altında verilecek  yanıtlarla ele alarak, işverenlerimize, İSG uygulayıcılarımıza ve çalışanlarımıza KORONAVİRÜS ile ilgili olarak bilgi verecek, bulaşıcılığını engelleyecek PROAKTİF yaklaşımlara ışık tutmaya çalışacağız.

1. COVID-19 işyerinde bulaşabilir mi?

 COVID-19, esas olarak solunum damlacıkları yoluyla veya KONTAMİNE (Enfeksiyon etkeninin vücut yüzeyi, eşyalar veya su, gıda gibi maddeler üzerinde bulunması)  yüzeylerle temas yoluyla yayılır. MARUZİYET,(Maruz kalma)

• İşyerinde,
• İşe giderken,
• İşle ilgili olarak yerel toplum aktarımı olan bir bölgeye seyahat sırasında veya
• İşyerine gidip gelirken meydana gelebilir.

2. İşyerinde COVID-19 kapma riski nedir?

 İşyerinde COVID-19’a maruz kalma riski, COVID-19 ile ENFEKTE olabilecek kişilerle sık fiziksel temasa geçme ve KONTAMİNE yüzeyler ve nesnelerle temas yoluyla başkalarının 1 metre yakınına gelme olasılığına bağlıdır.

3. Çalışanlar, işyerlerinde COVID-19’a maruz kalma riskini nasıl değerlendirebilir ve önleyici tedbirler için nasıl bir  plan yapılabilir?

Bir iş sağlığı ve güvenliği danışmanının desteğini alan yöneticiler, önleyici tedbirler almak için maruz kalma riski olasılığını belirlemek için hızlı risk değerlendirmeleri yapmalıdır. Bu, her özel çalışma ortamı ve her iş için yapılmalıdır.

• Düşük maruz kalma riski

Müşteri,  Konuk, Misafir, Alt işveren, Tedarikçi vb. kişilerle sık, yakın temas olmadan yapılan işler bu sınıfta yer almaktadır. Bu gruptaki çalışanların, Müşteri,  Konuk, Misafir, Alt işveren, Tedarikçi ve diğer iş arkadaşlarıyla asgari mesleki teması vardır. Bu tür işlerin örnekleri arasında uzaktan çalışanlar (yani, evden çalışmak), başkalarıyla sık yakın temasta bulunmayan ofis çalışanları ve tele hizmet sağlayan çalışanlar yer alabilir.

• Orta maruz kalma riski

Müşteri,  Konuk, Misafir, Alt işveren, Tedarikçi vb. kişilerle yakın, sık temaslı işler veya görevler. Bu risk seviyesi, yüksek nüfus yoğunluklu çalışma ortamlarında (örneğin gıda pazarları, otobüs durakları, toplu taşıma ve en az 1 metrelik fiziksel mesafenin zor olabileceği diğer iş faaliyetleri gözlemlemek için) insanlarla sık ve yakın teması olan çalışanlar için geçerli olabilir. veya iş arkadaşları arasında yakın ve sık temas gerektiren görevler. Bu aynı zamanda toplumdan bulaşan bölgelerden dönen insanlarla sık teması da içerebilir. (Bu tür işlere örnek olarak perakende, eve teslimat, konaklama, inşaat, polis ve güvenlik, toplu taşıma, su ve sıhhi tesisatta ön saflarda çalışanlar verilebilir. )

• Yüksek maruz kalma riski

COVID-19 olma olasılığı daha yüksek olan kişilerle yakın teması olan işler veya görevlerin yanı sıra muhtemelen virüsle KONTAMİNE olmuş nesneler ve yüzeylerle temas. Örnekler arasında COVID-19 olduğu bilinen veya şüphelenilen kişilerin sürücü ve yolcu arasında ayrılmaksızın taşınması, COVID-19’lu kişilere ev içi hizmetler veya evde bakım sağlanması ve COVID-19 olduğu bilinen veya şüphelenilen merhumla temas kurulması yer alır. Ölüm anında. Bu kategoriye girebilecek işler, COVID-19’lu kişilerin evlerinde hizmet vermek zorunda olan ev işçileri, sosyal bakım çalışanları, kişisel ulaşım ve eve teslimat sağlayıcıları ve ev onarım teknisyenlerini (tesisatçılar, elektrikçiler) içerir.

4. İşyeri risk değerlendirmesini kim yapmalıdır?

İşverenler ve yöneticiler, çalışanlarla istişare içinde, tercihen iş sağlığı vei- İş Güvenliği Profesyonellerinin ( İşyeri Hekimi, İşyeri Uzmanı, Diğer Sağlık Personeli)  desteğiyle, işle ilgili COVID-19’a maruz kalma risk değerlendirmesini yapmalı ve düzenli olarak güncellemelidir.

5. İşyeri risk değerlendirmesi için önemli hususlar nelerdir?

 Her risk değerlendirmesinde olduğu gibi, KORONAVİRÜS ile ilgili RİSK Değerlendirmesinde de,

• Çevre ve Yapılan işin ortaya çıkardığı Tehdit,
• Kişisel koruyucu donanım

Gibi mevcut kaynaklar ve bunlara karşı alınacak koruyucu önlemlerin uygulanabilirliğini göz önünde bulundurulur. Yapılacak Risk değerlendirmesi işveren tarafından çalışanlara sağlanmış olan sosyal tesisler,  yatakhaneler gibi,  toplu barınma yerlerini de kapsamalıdır.

• Güvenlik ve Polis
• Gıda perakendeciliği,
• Konaklama,
• Toplu taşıma,
• Teslimat,
• su ve sağlık koruma gibi

Temel kamu hizmetleri ve diğer ön saflarda çalışanlar, sağlık ve güvenlik açısından mesleki tehlikelere maruz kalma riski altında olabilir. Yaş veya önceden var olan tıbbi koşullar nedeniyle şiddetli COVID-19 hastalığına yakalanma riski daha yüksek olabilecek çalışanlar, bireyler için risk değerlendirmesinde dikkate alınmalıdır.

6. İşverenler işyerlerini ne zaman açacaklarına, kapatacaklarına veya yeniden açacaklarına ve / veya iş faaliyetlerini askıya alacak veya küçülteceklerine nasıl karar vermelidir?

 Bir işyerini kapatmaya veya yeniden açmaya veya iş faaliyetlerini askıya almaya veya küçültmeye karar vermek, RİSK DEĞERLENDİRMESİNE, koruyucu önlemleri uygulama kapasitesine, uyum düzeyine ve Sağlık Bakanlığı ve diğer kamu otoritesi yetkililerin tavsiyelerine dayanmalıdır.

7. TÜM işyerlerinde COVID-19’a karşı korunmak için hangi temel önlemler alınmalıdır?

 Tüm işyerleri ve işyerindeki tüm insanlar, Alt İşverenler ve İşyerine giriş çıkış yapan kişiler  için geçerli olan COVID-19 bulaşmasını önleme tedbirleri arasında alkol bazlı el dezenfektanı ile sık sık el yıkama veya dezenfeksiyon, öksürükleri örtme gibi solunum hijyeni, en az 1 metre veya daha fazla fiziksel mesafe ulusal tavsiyeler, mesafenin mümkün olmadığı yerlerde maske takılması, düzenli çevre temizliği ve dezenfeksiyonu ve gereksiz seyahatin sınırlandırılması. COVID-19 farkındalığını artırmak için personel ve yöneticiler için açık politikalar ve mesajlar, EĞİTİM ve ÖĞRETİM ŞARTTIR. COVID-19 hastalarının veya temaslılarının yönetimi de kritiktir; (örneğin, hasta olan veya semptomları gelişen çalışanların evde kalmasını istenmelidir.)

 

8. İşyerlerinde ve orta risk altındaki işler için hangi ek önlemler alınmalıdır?

 Orta risk altındaki işler için işyerleri;

• Tüm ortak odalar,
• Yüzeyler,
• Zeminler,
• Banyolar ve soyunma odaları dâhil olmak üzere Düzenli olarak dokunulan nesnelerin ve

yüzeylerin günde en az iki kez günlük olarak temizlenmesini ve dezenfekte edilmesini gerektirir. En az 1 metrelik fiziksel mesafenin tam olarak uygulanamadığı herhangi bir faaliyetin evvel emirde askıya alınması düşünülmelidir. Bu mümkün değilse, havalandırma artırılmalı, gelişmiş düzenli el hijyeni uygulanmalı ve personelin su sıçramalarına neden olabilecek temizlik prosedürleri sırasında uygun yüz maskeleri, gözlükler, eldivenler ve iş kıyafetleri giymelerini istenmelidir.  Ayrıca tüm koruyucu donanımların ve kullanımıyla ilgili EĞİTİM VERİLMELİDİR.  İşyerinde iş kıyafetlerinin değiştirilmesi ve yıkanması organize edilmelidir.

9. İşyerlerinde ve yüksek risk altındaki işler için hangi ek önlemler alınmalıdır?

 Yüksek risk altındaki tüm çalışma alanlarında;

• Yürütülen faaliyetlerin askıya alınma olasılığı değerlendirilmelidir.
• Düzenli el hijyenini geliştirilmelidir,
• COVID-19 olduğundan şüphelenilen veya bilinen kişilerin evlerinde çalışması sağlanmalıdır.
• Çalışması gereken işçiler için tıbbi maskeler, tek kullanımlık önlükler, eldivenler ve göz koruması sağlanmalıdır,
• İşçiler enfeksiyon önleme ve kontrol uygulamaları ve kişisel koruyucu ekipman kullanımı konusunda eğitilmelidir.
• Önceden tıbbi sorunları olan, hamile veya 60 yaşından büyük işçilere yüksek riskli görevler verilmesinden kaçınılmalıdır.

10. İşyerinde fiziksel bir mesafe ayarlarken nelere dikkat edilmelidir?

 DSÖ,( Dünya Sağlık Örgütü)  işyerleri de dâhil olmak üzere tüm ortamlarda her bir kişi arasında en az 1 metrelik fiziksel bir mesafe bırakılmasını önermektedir.  Sağlık Bakanlığımızda bu doğrultuda çeşitli duyurular, İçişleri Bakanlığımız genelgeler yayınlamıştır.  Bulaşma iletimi,  kalabalık işyerlerinde gerçekleşebileceğinden, Yine DSÖ her işçi için en az 10 metrekare olmak üzere yeterli alan sağlanmasını önermektedir.

Çalışanlar, işyeri dışındaki olaylarda, toplumda ve Sosyal Tesislerde  de fiziksel mesafe normlarına uymaya teşvik edilmelidir.

İşverenler ve işçiler arasında risk değerlendirmesi ve istişare, işyerinde fiziksel mesafe tedbirlerinin oluşturulması ve uygulanması için çok önemlidir. Bu, iş istasyonlarının değiştirilmesini, ortak alanların ve ulaşım araçlarının kullanımının değiştirilmesini, kademeli çalışma vardiyalarını, ekiplerin bölünmesini ve işyerinde sosyal karışımı azaltmak için diğer önlemleri gerektirebilir.

İşyerinde fiziksel mesafe önlemleri belirli iş görevleri için uygun değilse, işin askıya alınıp alınamayacağı düşünülmeli ve bu mümkün değilse, ekran kullanımı, hapşırma koruyucuları, yüz maskeleri, geliştirilmiş el gibi ek koruyucu önlemler uygulanmalı,  hijyen, havalandırma ve dezenfeksiyon uygulanmalıdır.

Fiziksel mesafe tek başına COVID-19 bulaşmasını engelleyemez; el ve solunum hijyeni, çevre temizliği ve yaygın olarak dokunulan yüzeylerin ve nesnelerin dezenfeksiyonu, havalandırma, yüz maskeleri takılması gibi diğer sağlık önlemleriyle birleştirilmesi önemlidir. Bütün bunlara karşı mümkün olduğunca evde kalma politikası uygulanmalıdır.

11. İşverenlerin hakları, görevleri ve sorumlulukları nelerdir?

 İşverenler, işçiler ve Üst Kuruluşları (Sendikalar);  COVID-19’u önlemek ve kontrol etmek için İş Sağlığı ve Güvenliği Profesyonelleriyle  işbirliği yapmalıdır. Yönetim ile işçiler ve temsilcileri arasındaki işbirliği, işyeri ile ilgili önleme tedbirleri için çok önemlidir. İş sağlığı ve güvenliği alanında işçi ve işverenlerin hak ve sorumluluklarına ilişkin uluslararası çalışma standartlarına tam olarak uyulmalıdır.

İşverenler, çalışanlara ve çalışanlar arasından seçilmiş çalışan temsilcilerine danışarak, mühendislik ve idari kontroller yoluyla işyerinde COVID-19’u önlemek ve azaltmak için önlemler planlamalı ve uygulanmalı, yapılacak risk değerlendirmesine göre kişisel koruyucu ekipman ve kıyafetler sağlamalıdır. Alınacak Bu tür önlemler için çalışanlara herhangi bir maliyet yansıtılamaz.

İş sağlığı ve Güvenliği Profesyonellerinin tavsiyesi üzerine, 60 yaş ve üstü gibi ağır hastalığa yakalanma riski yüksek olan veya altta yatan tıbbi durumu olan çalışanları korumak için özel önlemlere ihtiyaç vardır.

Kayıt dışı ekonomi ve dijital çalışma platformlarındaki işçiler, küçük işletmelerde çalışanlar, ev içi ve geçici (Mevsimlik)  işçiler, işyerinde sağlık ve güvenliklerinin ve geçim kaynaklarının korunması konusunda geride bırakılmamalıdır.

Bilgiye erişim ve COVID-19’dan korunma, iş sağlığı ve Güvenliği hizmetleri ve AKIL SAĞLIĞI –  ANKSİYETE ve PSİKOSOSYAL destek dahil olmak üzere işyerinde çalışanlara Eğitim Desteği verilmeli,  hiçbir nedenle çalışanlar arasında verilecek bu eğitimde ayrımcılık olmamalıdır.

COVID-19’ un  bir mesleki hastalık olarak kabul edildiği için olası bir vaka SGK Kurumuna 3 gün içerisinde  rapor edilmelidir.

12. İşçilerin hakları, görevleri ve sorumlulukları nelerdir?

İşçiler, işyerleri için oluşturulan iş sağlığı ve güvenliği ile enfeksiyon önleme ve kontrol tedbirlerini takip etmek ve işveren tarafından verilen eğitimlere katılmakla yükümlüdür. İşçiler, yaşamları veya sağlıkları için yakın ve ciddi bir tehlike arz edebilecek her türlü durumu amirlerine bildirmelidir. İşçiler, yaşamları veya sağlıkları için yakın ve ciddi bir tehlike oluşturduğuna inanmak için makul gerekçeye sahip oldukları herhangi bir iş durumundan kendilerini uzaklaştırma hakkına sahiptir ve bu hakkın kullanılmasının bir sonucu olarak herhangi bir gereksiz sonuçtan korunmaları gerekir.

13. İşyerleri COVID-19’un önlenmesi ve hafifletilmesi için nasıl plan yapabilir?

 İşyerleri, iş sürekliliği planının bir parçası olarak ve risk değerlendirmelerinin sonuçlarına ve EPİDEMİYOLOJİK duruma göre COVID-19’u önlemek ve azaltmak için eylem planları geliştirmelidir.

Eylem planı ve önleyici tedbirler düzenli olarak izlenmeli ve güncellenmelidir. İşçilere ve temsilcilerine danışılmalı ve işyeri COVID-19’un geliştirilmesine, izlenmesine ve güncellenmesine katılmalıdır. Önleyici tedbirlerin etkinliğini ve işçilerin, ziyaretçilerin, müşterilerin, müşterilerin ve alt yüklenicilerin önlemlere uyumunu izlemek çok önemlidir. COVID-19 olduğu bilinen veya şüphelenilen biri işyerinde olduğunda planlar güncellenmelidir.

14. Kamu önlemleri kaldırıldıktan hemen sonra işyerine dönüş yapılabilir mi?

 İş tesislerine dönüş, farklı işler ve iş görevlerinin risk değerlendirmesine göre önleyici tedbirler alınarak önceden dikkatlice planlanmalıdır. Kapatma döneminde makinelerin ve tesislerin bakımının azalmasından kaynaklanan riskler gibi tüm olası güvenlik ve sağlık riskleri değerlendirilmelidir. İşe dönüş aceleye getirilirse ve aşamalı ve tedbirli bir şekilde yapılmazsa, hayatları riske atar ve sosyal ve ekonomik faaliyeti eski haline getirme çabalarını baltalamakla tehdit eder.

15. DSÖ, bir işyerine giren kişilerin termal testini tavsiye ediyor mu?

 Sıcaklık taraması, tüm COVID-19 vakalarını tespit edemez, çünkü ENFEKTE kişiler, bulaşma veya hastalık seyrinde erken dönemde, örneğin kuluçka döneminde veya diğer SEMPTOMLAR başlamadan hemen önce, bulaşıcı olsalar bile ateş olmayabilir. Bazı insanlar işe gelmemenin olası sonuçlarından endişe duyuyorlarsa ateş düşürücü bir ilaçla ateşi düşürebilirler. Yalnızca sıcaklık taramasına güvenmek, işyerinde, COVID-19’un yayılmasını durdurmayacaktır.

İşyerinde termal tarama, işyerinde COVID-19’u önlemek ve kontrol etmek için bir önlemler paketinin parçası olarak düşünülebilir. İşçiler, muhtemelen anketler kullanarak sağlıklarını kendi kendilerine izlemeye ve evde düzenli olarak kendi vücut sıcaklığını ölçmeye teşvik edilmelidir. İşyerleri, COVID-19 ile uyumlu semptomları olan çalışanları işyerlerine gelmekten caydırmak için “iyi değilse evde kalma” ve esnek hastalık izni politikaları benimsemelidir.

16. DSÖ, işçilerin işyerinde (ofis veya diğerleri) maske takmasını tavsiye ediyor mu? Varsa, ne tür maskeler?

 Maske takmak risk değerlendirmesine bağlıdır. Orta veya yüksek risk taşıyan işler ve görevler için, 60 yaş ve üstü kişiler için ve altta yatan sağlık sorunları olanlar için tıbbi maske ve diğer kişisel koruyucu ekipman sağlanmalıdır. Kumaş maskeler veya yüz kaplamaları şu anda genç insanlar ve fiziksel mesafenin elde edilemediği semptomları olmayanlar için önerilmektedir. Bu, virüsün kullanıcıdan (COVID-19 olabilecek ancak semptom göstermeyen) başkalarına yayılmasını önler. Düşük riskli işyerlerinde maske veya yüz kaplaması ile ilgili politika Bakanlık veya yerel mülki amirler tarafından yayınlanmış yönergelere uygun olmalıdır. Maskeler doğru kullanılmazsa bazı riskler taşıyabilir.

17. Ofis havalandırması ve klima kullanımına ilişkin herhangi bir direktif var mı?

 Tüm işyerlerinde temiz, temiz hava olmalıdır. Orta veya yüksek maruz kalma riski olan işler ve iş görevleri için, DSÖ, tercihen havanın yeniden SİRKÜLASYONU olmaksızın, doğal havalandırma veya yapay havalandırma yoluyla artırılmış bir havalandırma oranını önermektedir. Hava devri daimi durumunda, filtreler düzenli olarak temizlenmelidir.

18. COVID-19 sırasında işçilere hangi ruh sağlığı ve PSİKOSOSYAL destek sağlanmalıdır?

 COVID-19 PANDEMİ Vakası;

• Hastalanma ve ölme korkusu,
• Sosyal olarak dışlanma,
• Karantinaya alma veya
• Geçim kaynaklarını kaybetme gibi bir dizi endişeyle ilişkilidir.

ANKSİYETE  (Anksiyete bozukluğu kişinin kendini endişeli, kuruntulu, evhamlı, vesveseli, korku içerisinde, huzursuz veya kaygılı hissetmesidir.   )ve depresyon belirtileri, COVID-19 bağlamında insanlar için ortak tepkilerdir.

Tüm çalışanlara RUH SAĞLIĞI ve PSİKOSOSYAL destek sağlanmalıdır. Kapsamlı risk değerlendirmeleri, ruh sağlığı için ilgili mesleki tehlikelerin tanımlanmasına ve azaltılmasına yardımcı olabilir

COVID-19 bağlamında işyerinde ALINMASI GEREKEN sosyal önlemlere ilişkin hususlara  http://detammobilsaglik.com/  DETAM EVDE VE  İŞYERİNDE  SAĞLIK HİZMETLERİ “ adresimizden  erişilebilirsiniz.

 Dr. İbrahim OĞUR

İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı

(E. Baş İş Müfettişi)

GİRİŞ:

Literatürde, gemi çalışanlarının gemilerde iç içe oldukları tehlikeli işler ve gemi operasyonları ile ilgili çok sayıda ILO ve Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) kaynağına rastlanmaktadır. Bunlardan; ILO’nun 1981 tarih ve 164 sayılı Mesleki Emniyet ve Sağlık Tavsiye Kararı’nda, tehlikelerin kaynağında bertaraf edilmesi prensibine de riayet edilmek suretiyle, farklı iş tipleri ve sektörlerinde genel olarak dikkat edilmesi ve tedbir alınması gereken başlıca tehlike kaynakları ve durumlar belirtilmiştir.

Bu çalışmanın amacı, Türk bayraklı gemilerde iş sağlığı ve güvenliği (İSG) durumunun incelenmesidir.

Türk bayraklı gemilerde görev yapan Türk gemi çalışanlarının maruz kaldıkları iş kazası riskleri ile iş sağlığı ve güvenliği durumuna yönelik olarak yapılan bu çalışma ile ,Türk Gemileri yanında, aynı zamanda dünya deniz ticaret filosundaki gemilerde görev yapan dünya gemi çalışanlarının iş emniyetine ve refahına katkı sağlayacağı düşünmekteyiz.

Bu çalışmada Türk gemi çalışanlarının;

1. Kişisel ve mesleki nitelikleri,
2. İSG eğitimi ve uygulaması ve işveren sorumluluğu ile ilgili görüşleri,
3. iş kazası geçirme durumları,
4. Hastalık/meslek hastalığı durumları,
5. İş/meslek memnuniyetleri ve
6. Tehlike/risk algıları/bilgi düzeyleri ile ilgili,

Kapalı ve açık uçlu olmak üzere toplam 48 sorudan oluşan bir anket formu oluşturularak Gemi Adamları Yönetmeliğine göre Gemi adamı sayın aşağıda unvanları belirtilmiş 780 kişi bazında çeşitli yeterlikteki gemi çalışanlarına rastgele uygulanmıştır. BUNLAR;

1. Güverte Sınıfı (Tayfalar, Kaptan ve Güverte Zabitleri),
2. Makine Sınıfı (Tayfalar, Başmühendis/Baş makinist ve Makine Zabitleri),
3. Yardımcı Sınıfı (Telsiz Zabitleri, Elektrik ve Elektronik Zabitleri, Sağlık Zabitleri, Stajyerler, Yardımcı Hizmetliler),
4. Yat Sınıfı ve Balıkçı Sınıfı
5. Sağlık zabitleridir. (hemşire, doktor, sağlık memuru)

 

1. GEMİ ÇALIŞANLARININ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

KONUMLARINA İLİŞKİN TESBİTLER.

Yapılmış olan Anket sorularının değerlendirilmesinde Gemi Çalışanlarının aşağıda belirtilmiş olan iş kaza türlerinin geçirdikleri görülmüştür.

Tablo 1. Katılımcıların geçirdikleri iş kazası türlerinin dağılımı

KAZA TÜRÜ	SAYI	YÜZDE
Düşme	49	17.3
Kesikler	44	15.5
Cisim batması	40	14.1
Sıkışma, ezilme, burkulma	37	13.0
Göze çapak kaçması	37	13.0
Yanma, ark yanığı	23	8.1
Kırık/Çıkık	18	6.3
Yüksekten düşme	8	2.8
Parça düşmesi	6	2.1
Zehirlenme	5	1.8
Elektrik çarpması	4	1.4
Uzuv kopması	4	1.4
Madde patlaması	3	1.1
Trafik kazası	3	1.1
Diğer	3	1.1
Toplam	284	100.0

Diğer taraftan; Gemi çalışanlarının en son geçirdikleri iş kazasının nedenine yönelik görüşleri değerlendirildiğinde, kazaya neden olan olayın; DİKKATSİZLİK ve KİŞİSEL NEDENLERDEN meydana geldiği ( Tablo:1)

Ve Yine bu kazaların sonucunda,  en fazla EL ve AYAK uzuvlarından yaralandıkları gözlemlenmiştir.

Tablo 2. Katılımcıların en son geçirdikleri iş kazası nedenlerinin dağılımı

KAZANIN NEDENİ	Sayı	Yüzde (%)
Dikkatsizlik	115	31.1
Kişisel nedenler (yorgunluk, uykusuzluk, hastalık, içki ve uyuşturucu kullanımı, stres v.b.)	63	17
Kişisel koruyucuların kullanılmaması	36	9.7
Kişisel koruyucuların olmaması	34	9.2
Diğer	27	7.3
İş ile işçinin uygun olmaması	21	5.7
Çalışma ortamının çok sıcak ya da çok soğuk olması	21	5.7
Denetimlerin yeterli olmaması	18	4.9
Çalışma ortamının çok gürültülü olması	14	3.8
Aydınlatma ile ilgili sorunlar	12	3.2
Makine ve tezgâhlarda güvenlik tedbirlerinin alınmaması/ makinelerin uygun olmaması	9	2.4
Toplam	370	100.0

Tablo 3. Katılımcıların geçirdikleri son iş kazasında zarar gören vücut bölümlerinin dağılımı

ZARAR GÖREN VÜCUT BÖLÜMÜ	Sayı	Yüzde (%)
El parmakları	43	18.2
El bilekleri ve eller	39	16.5
Ayak bilekleri ve ayaklar	36	15.3
Gözler	24	10.2
Omuz ve Kollar	21	8.9
Diz	14	5.9
Baş	12	5.1
Beden (Göğüs, sırt, karın v.s.)	12	5.1
Dirsekler	10	4.2
Yüz	6	2.5
Ayak parmakları	6	2.5
Omurga (Bel kemiği ve omur)	6	2.5
İç organlar	3	1.3
Boyun	2	0.8
Diğer	2	0.8
Toplam	236	100.0

 

2.GEMİDE BULUNAN KİŞİLER İÇİN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ AÇISINDAN EN TEHLİKELİ İŞLER VE VEREBİLECEĞİ OLASI ZARARLAR

Gemilerde yer alan çalışanlar için en Tehlikeli işleri ve Çalışan için verebileceği zararları aşağıda ki başlıklar altında toplamaktayız.

1. YÜKSEKTE ÇALIŞMA
2. HALAT MANEVRASI
3. KAPALI MAHALLERE GİRİŞ VE ÇALIŞMA
4. SIÇAK/SOĞUK ÇALIŞMA VEYA ATÖLYELERDE YAPILAN İŞLER ( Torna, Tasfiye…)
5. YÜK OPERASYONLARI (ÖZELLİKLE TANKERLERDE)

6-YÜK OPERASYONLARI (ÖZELLİKLE GENEL KARGO GEMİLERİNDE)

7-KİMYASAL MADDE İLE AMBAR/ TANK TEMİZLİĞİ/KİMYASAL YIKAMA

8-DİKKATSİZLİK/YORGUNLUK

9-BİLİNÇSİZ İŞ YAPMA/BİLİNÇSİZ TEÇHİZAT KULLANMA

10-ELEKTRİK İŞLERİ/ ELEKTRİK CİHAZLARININ ONARIM VE KONTROLU

11-FIRTINALI HAVADA VEYA KIŞ KOŞULLARINDA SEYİR/ YÜKLEME –BOŞALTMA

12-FIRTINALI HAVADA VEYA KIŞ KOŞULLARINDA GÜVERTEYE ÇIKIŞ ÇALIŞMA

13-RASPA /BOYA

14-M/E & YARDIMCI MAKİNELER OVERHAUL ( KAVER, PİSTON DEĞİŞİMİ)

15-DİĞER 17 TEHLİKELİ İŞ TANIMA

16-YÜK OPERASYONLARI (ÖZELLİKLE KONTEYNER GEMİLERDE)

17-KAZANLAR, BASINÇLI DEVRELER

18-SIÇAKTA ÇALIŞMA, SICAK YÜZEYLER

19-YAKIT ALIMI SIRASINDA BASINÇ HATTI PATLAMASI, YANGIN

20-HAREKETLİ ELEMANLARLA TEMAS ( VOLAN, KAPORTALARIN EZMESİ DAHİL)

21-YAĞ, YAKIT, SU, KİMYASAL SIVI.VB. SICAK SIVILAR

22-AĞIR YÜK KALDIRMA/TAŞIMA

23-YÜK OPERASYONLARI( ÖZELLİKLE RO-RO, ARABALI FERİBOT VB. )

24-M/D SİNDELERDE VE ZEMİNİNDE YAĞ YAKIT BİRİKİNTİLERİ

25-SICAK/SOĞUK HAVA KOŞULLARI

26-PERSONEL SAYISININ AZ ALMASI ( ÖZELLİKLE FERİBOTLARDA)

27-DEMİR OPERASYONU

28-RİSKLİ ORTAMLARDA SİGARA İÇİLMESİ/CEP TELEFONU

29-RÖLE TAMİRLERİ

30-YÖNETİCİ/ARMATÖR BASKISI

TESBİTLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Bu çalışma kapsamında elde edilen sonuçların değerlendirilmesinde görülmektedir ki, Türk gemi çalışanları için iş sağlığı ve güvenliği açısından gemilerdeki en tehlikeli işler ve risklerle ilgili olarak ilk 3 sırada

1. YÜKSEKTE ÇALIŞMA
2. HALAT MANEVRASI ve
3. KAPALI MAHALLERE GİRİŞ VE ÇALIŞMA

Gelmektedir.

Bunlara İlave olarak;

4. AYNI DÜZEYDE VEYA /ALT DÜZEYE ( YÜKSEKTEN) DÜŞME
5. FIRLAYAN/SAVRULAN/SALININ/SERBEST DÜŞEN BİR CİSMİN ÇARPMASI
6. AĞIR BİR CİSMİN (halat tamburu, ambar kapağı, kreyn sapanı, matafora, sürme iskele, nozul/hortum vb) ŞİDDETLİ ÇARPMASI’ Geldiğini görmekteyiz.

Her iki sonuç birlikte değerlendirildiğinde, Türk gemi çalışanlarının gemilerdeki başlıca tehlikeli işler

ve riskler konusundaki algıları (korkuları) ile yaşadıkları kazaların benzerlik gösterdiği görülmektedir.

SONUÇ

Görülmektedir ki, İnşaat kazalarından sonra Gemi ve Tersane çalışmalarından kaynaklanan İş Kazaları küçümsenmeyecek boyutlardadır. Bu kazaların oluşumunda Gemilerde çalışanların;

1. Öğrenim durumu,
2. İşe başlarken İş Sağlığı ve İş Güvenliği Eğitimi verilip verilmediği,
3. Çalıştığı işle ilgili yasa, tüzük ve yönetmelikler hakkında eğitim alıp almadığı,
4. Çalıştığı gemiyi iş kazası riski yönünden nasıl değerlendirdiği (öğrenim durumu, denizcilikle ilgili karada almış oldukları eğitimlerin gemi hayatında faydalı bulma düzeyi, işe başladıktan sonra İş Sağlığı ve İş Güvenliği Eğitimi alıp almadığı)

Gibi etmenler önemli rol oynamaktadır.

6331 Sayılı Yasa ile işverenlere getirilmiş olan yükümlülüklerin ISO 45001 Yönetim Sistemleri çerçevesinde ela alınması halinde, GEMİ Çalışanlarımız için büyük risk oluşturan faaliyetler önlenmiş olacaktır. Yapılacak uygulama basittir. EĞİTİM, DENETİM ve MÜHENDİSLİK Hizmetlerinin bir arada ele alınması, GEMİ SEKTÖRÜ ÇALIŞANLARI arasında “ GEMİ ÇALIŞMALARI İŞ SAĞLIĞI VE KÜLTÜRÜ” oluşturulması ile bütün bu sorunları üstesinden gelinecektir.

Bu bağlamda; Gemi ve Tersanelerimize yakın “ TUZLA, GEBZE, YALOVA, ÇAYIROVASI  “ Hinterlandında faaliyet sokulmuş ERA; http://www.era-access.com   Yüksekte Çalışma ve İple Erişim Simülasyon Merkezi “ Bünyesinde yer alan “ YÜKSEKTE ÇALIŞMA/İPLE ERİŞİM ve KAPALI ALAN SİMÜLASYON MERKEZİ “ ile GEMİ Çalışanlarına yönelik;

• DENETİM
• EĞİTİM,
• DANIŞMANLIK ve
• MÜHENDİSLİK Hizmetlerinin büyük katkısı olacağına inanmaktayız.

Dr. İbrahim OĞUR

Baş İş Müfettişi

İş Güvenliği Uzmanı

gm@detam.com.tr

KAYNAK:

1. Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2018:3(2): 25-41
2. Report of the Sixteenth International Conference of Labour Statisticians ICLS/16/199 8/V. Geneva 1998
3. Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı . “Türk Bayraklı Gemilerin PSC Denetimlerinde 2012 Yılı Analizleri” Raporu. Ankara: UDHB Deniz ve İçsular Düzenleme Genel Müdürlüğü 2012.
4. Yılmaz F, İlhan M.N. “Türk Bayraklı Gemilerde Meydana Gelen İş Kazaları ve Risk Etmenlerinin Analizi / Analysis of Occupational Accidents and Risk Factors Occurred on Turkish Flagged Ships”, GMO Journal of Ship and Marine Technology (GMO SHIPMAR). 2017; 23(209): 55-70.

KORONA VİRÜS ( COVİD-19 ) İLE MÜCADELEDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ PROFESYONELLERİ ACİLEN TÜM İŞLETME VE İŞYERLERİNDE DEVREYE SOKULMALIDIR

Korona Virüs (COVID-19)  salgınının neredeyse 10.  Ayındayız. Bu süreç içerisinde Enfeksiyonlar ve ölümler dünyanın birçok yerinde hızlandığı gibi ülkemizde de hızlanmıştır. Şu anda dünyamızda 33,7 milyondan fazla doğrulanmış vaka ve bir milyondan fazla ölüm meydana gelmiştir.

1 Aralık 2020 Tarihi itibariyle ülkemizdeki Korona virüs gerçeği ise; 507.000’ e yakın hasta ve 13 936 ölümdür.

Bugün artık kesin olarak altını çizmeliyiz ki, COVID-19 illetinden kurtulmak, insandan insana bulaşmasını önlemek için “ KAMU + İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLĞİ FİRMALARI” işbirliğine ihtiyaç bulunmaktadır.

Bunun için birinci öncelik; günlük yaşamın bir parçası olarak belirlenmiş olan MASKE takma, fiziksel MESAFE, UZAKTAN çalışma ve EL HİJYENİ gibi enfeksiyonu önlemek için getirilmiş olan yeni davranışlarımızı,  günlük alışkanlıklarımızın bir parçası haline getirmektir.  Başka bir değişle SAĞLIK KÜLTÜRÜ oluşturmaktır.

Virüsün uzun süre bizimle olacağının kabullenerek, bunu toplum sağlığının korunması yönünde fırsata çevirebilmeliyiz. Bunun yolu da zincirin halkaları gibi iç içe girmiş toplum katmanları içerisinde insanımızın SAGLIK ve GÜVENLİĞİNİ koruma altına alacak çalışmaları PROAKTİF YAKLAŞIM ilkesi ile ele almaktır.

Bu çerçevede bugün canla başla çalışan, büyük fedakârlıklarla her şeylerini ortay koyan sağlık çalışanlarımızın yanında, Sayın Aile ve Çalışma Bakanımızın söylemi ile 165.000 ‘ i bulan İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ÇALIŞANLARIMIZI devreye sokmanın zamanıdır.

35 Yılını İş Sağlığı ve Güvenliğinin DENETİM, EĞİTİM ve DANIŞMANLIK alanında geçiren bir kişi olarak şunu çok açıklıkla ifade edebilirim ki, KORONA VİRÜS (COVİD-19) un, yayılma vakasının önlenmesinde en önemli olgu zincirin halkasından birisini ortadan kaldırmakla başlar.

İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanları olarak bir iş kazasının önlenmesinde uygulamış olduğumuz metodu COVİD-19 Vakasında da uygulayarak başarıyı sağlayabiliriz.

Eğer;  Korona Virüs (COVİD-19) PANDEMİ vakası ile gelen Tehlike ve Risk Haritasını okuyamaz isek,  çoğu kere işe nereden başlayacağımızı, toplumumuzun sağlığını olumsuz etkileyen bu TEHLİKE kaynağıyla nasıl baş edeceğimizi koordine etmekte zorlukla karşılaşacağız.

Bu Bağlamda: Ele alınacak En Önemli Olan Şey;  Bakış Açımızı aynı İş Sağlığı ve Güvenliğinde olduğu gibi, Tehlike Ve Risk Yaklaşımına Uygun Hale Dönüştürmektir.

İNSANOĞLUNUN DEĞİŞTİRİLEMEZ YAPISI

İnsanın tabiat şartları karşısında yaratılıştan gelen zayıflığı hastalanmanın ilk temel sebebidir. Eğer insanlar tabiat karşısında bu kadar zayıf olmasaydı hastalıkta olmazdı. Bu sebeple bir basit grip, üşütme, yaralanma gibi  vaka hastalık olaylarının bir insan ömrü boyunca önlenebilmesi mümkün değildir.

SOSYAL İLİŞKİLERİ VE KİŞİSEL KUSURLARI

İnsan sosyal bir varlık olması nedeniyle etrafı ile ilişkilidir. Bu nedenle, toplu ile olan bağını kolay kolay koparamaz. Bu durum onu bulaş hastalıklara karşı korumasız kılar. Bir diğer özelliği ise kusurlarıdır. Bunları da genel olarak, Dikkatsizlik, ihmalkârlık, Pervasızlık, Asabiyet, Dalgınlık, Önemsemez lik ve ihmal gibi kişisel kusur başlıkları altında toplayabiliriz. Bu durumlar Hastalığın ikinci temel sebebini oluşturmaktadır.  Bu kusurlar  ve içerisinde bulunulan sosyal ilişkiler zayıflığın kişisel boyutu olup, şahsın yanlış ya da gereksiz hareket yapmasına neden olur.

HATALI DAVRANIŞ –YANLIŞ ORTAM

İnsanın Sosyal İlişkilerinin ve şahsi kusurlarının bir bulaş hastalığa sebep olabilmesi için bulaş vakası için getirilmiş olan kurallara aykırı şekilde hareket etmesi gerekir..

Ancak yalnız başına bu hastalığın içerisinde olması, bulaşın başka birisine geçmesine sebep olmaz. Bulaşın meydana gelmesi için bir başkası ile korumasız olarak temas halinde olması gerekir.

Bulaş ancak bu iki hususun aynı anda üst üste gelmesi hallerinde oluşur. Üçüncü Halka bulaş hastalığında en zayıf halkadır. Çünkü 1 ve 2. halkalar insan ile ilgili hususlardır ve güvenlik bilimi, insan ile uğraşmanın etkili sonuçları olacağını kabul eder.

Bu nedenle biz iş sağlığı ve güvenliği uzmanları, ilgili sorumluların ilk yapacağı işin HATALI DAVRANIŞ –YANLIŞ ORTAMLARI  tespit ederek bunları ortadan kaldırmaya çalışırız.Çünkü biz biliriz ki, Bulaş Hastalıkları da Tıpkı Kazaların Oluşumunda Olduğu Gibi  %98 Önceden Önlenebilmesi Mümkündür.

Bulaş hastalıkların  % 88’i HATALI davranışlardan, %10’u YANLIŞ ORTANLARDAN  , %2’si insan oğlunun genetik yapısı, geçmiş hikayesi ve sebebi bilinmeyen olgulardan kaynaklanmaktadır.

Bu prensip uyarınca;  tıpkı İş Sağlığı ve İş Güvenliği çalışmalarında olduğu gibi özellikle insan davranış biçimi engellenerek, taşınan bulaşıcı hastalığın başka birisine bulaştırılmasına engel olunabilir.

HASTALIĞIN KİŞİYİ ETKİLEMESİ

Yukarıda belirtilen üç unsurun arka arkaya gelmesi de önceden bulaş hastalığının karşı tarafa geçmesi ve hastalığın doğması için kâfi değildir. Bir de hastalığın bütün unsurları ile gerçekleşmesi, hastalığın karşı tarafta bir rahatsızlığa yol açabilmesi için de virüsün bulaş için öngörülen unsurlarının ( Aksırma, Öksürme, tıksırma vb.) oluşumuna ihtiyaç vardır. Bu da Korona Virüs (COVİD-19 ) BULAŞ vakasına ilişkin zincirinin dördüncü halkasını teşkil eder

 HASTALANMA

Korona Virüs (COVİD-19 ) Vakasının tanımına uygun olması için; Hasta üzerinde ki TANI ve TEŞHİS Safhasının, TEST Safhasının (www.detamsağlık.com.tr  )  ( POZİTİF)  ) sonuçlanması gereklidir. Bu husus Hastalık zincirinin son halkasıdır.

Hastalık Öncesi Kişi/Kişilerde Yaratacağı Etkinin Büyüklüğü Kişinin Korunması/Toplumdan Ayrılması İle Doğru Orantılıdır Bir yıllık yeni bir vaka olmasına karşın, yapılan istatistikler, öngörülen tedbirlerin uygulanması durumunda hastalığın  %98 ’ inin kolayca önlenebileceğini, % 2’sinin de hastanın kronik durumuma göre önlenmesinin mümkün olamayacağını göstermiştir.

GÖRÜŞ VE ÖNERİMİZ

Bu bağlamda; Önerimiz. Devletimizin, 6331 Sayılı İş Güvenliği Kanununda yer alan İş Sağlığı ve Güvenliği Profesyoneli istihdamında uygulanmakta olan AZ TEHLİKELİ, TEHLİKELİ ve ÇOK TEHLİKELİ İşyeri uygulamasını, COVİD-19 un yaygın olduğu bu dönemde işyerleri arasında hiçbir ayırım olmaksızın, bütün işyerleri için ACİLEN uygulamaya koymasıdır.

Küçük işletmeler için oluşacak maliyetin,  10 dan az işyerlerinde uygulandığı gibi devlet tarafından (  İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ve/veya SGK Nezdinde oluşan İŞ KAZLARI/MESLEK HASTALIKLARI kesintilerinden)  karşılanması mümkündür.

Bu uygulama ile  Hastalığın artmasında önemli bir yeri olan 10 ‘  dan AZ İŞÇİ ÇALIŞTIRAN LOKANTA, RETORANT, FIRIN, KUAFÖR, MANAV, KASAP, TİCARİ İŞLETME, VB. İŞYERLERİ İLE;  50’ DEN AZ  OLAN İŞÇİ ÇALIŞTIRAN İŞLETMELERDE Meydana gelebilecek hastalık zincirin 3 halkası alınacak PROAKTİF TEDBİRLER İLE  kırılmış olacağından dördüncü halka ile olan bağı koparılmış olacaktır.

Çok küçük bir hesapla 1 milyon küçük işletmenin 1 çalışanın 4 kişilik bir aile bireyleri ile temasının geometrik sayılarla yayılması önlenmiş olacaktır.

Dr. İbrahim OĞUR

Baş İş Müfettişi

Sağlık ve Güvenlik Uzmanı

T.C Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı , İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü tarafından temmuz 2020’de yayınlanan İstatistiklerle Türkiye’de İSG Görünümü kitapçığı yayınlanmıştır.

Bu Kitapçıkta başlıca  ;

1. İŞYERİ VE ÇALIŞANLARA İLİŞKİN İSTATİSTİKLER
2. İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIKLARINA İLİŞKİN İSTATİSTİKLER
3. AVRUPA VE DÜNYA ÜLKELERİNDE İSG İSTATİSTİKLERİ
4. SERTİFİKA, YETKİ BELGELERİ VE İSG HİZMETİNE İLİŞKİN İSTATİSTİKLER

başlıklarına yer verilmiştir.

İstatistiklerin büyük bir bölümü 2013-2018 yılları arasını belirtmektedir.

Kitapçığı detaylı incelemek için buraya tıklayabilirsiniz.

İşyerlerinde yürütülmekte olan faaliyet sürecinde, yapılan işle ilgili olarak çalışanların maruz kaldıkları  “ KAS – İSKELET BOZUKLUKLARININ “ Sağlıklı İşyeri yaratılmasında, en önde gelen odak noktası olmasının çok geçerli bir nedeni vardır.  Çünkü SIRT AĞRISI ve BOYUN AĞRISI insanı güçten düşüren en önemli sağlık sorunlarından birisidir.

Bugün, Gelişmiş ülkeler dâhil tüm dünya ülkelerinde ve Ülkemizde faaliyet gösteren hemen hemen tüm sektörlerde çalışanlarımız arasında en yaygın görülen rahatsızlıklardan birisi SIRT ve BOYUN AĞRISI RAHATSIZLIKLARIDIR.

Buradan hareketle, çalışanlar için mümkün olan en iyi çalışma ortamını sağlamak, işgücünün sağlığı ve refahı için kritik bir önem arz etmektedir. Bu nedenle, çalışanların sağlık ve refahının sağlanması tüm işverenlerin bir görevidir. Bu gün ortaya çıkan COVİD-19 Korana Virüs PANDEMİ Vakasını işlerken, bir kez daha bun hususa dikkat çekmek istedik.

Türk Yasal Mevzuatımızda ERGONOMİ adı altında toplanmış olan Sağlıklı ve güvenli bir işyeri ortamı yaratma şart ve yükümlülükleri;

• Çalışanı işe uyması için fiziksel olarak zorlamak üzerine değil,
• Tam tersine işin çalışana uyacak şekilde tasarlanmasını zorunlu kılmıştır.

Bu nedenle mevzuatımızda;

• İş süreçlerinin,
• iş ekipmanlarının ve
• Tanımlanacak olan görevlerin çalışana uygun hale getirilmesi,
• Çalışanın vücudundaki fiziksel stresin azaltılması yanında
• İşten kaynaklanan hastalıkların ve iş kazalarının ortadan kaldırması

Bir işveren yükümlülüğü olarak belirlenmiştir.   Bu çerçeveden baktığımızda;  çalışanların Sağlık sorunlarının başında gelen, KAS VE İSKELET BOZUKLUKLARINDAN oluşan SIRT VE BOYUN AĞRILARI ile ilgili sorunları engellemek, iş sağlığı ve güvenliği (İSG) profesyonellerinin en başta gelen görevlerinden sayılmıştır

Bu makalemiz ile amaçlanan,  çalışan kesiminde sıklıkla görülen, SIRT ve BOYUN AĞRILARINA neden olan, KAS ve İSKELET BOZUKLUKLARININ oluşumundan yola çıkarak,  bu tür sağlık sorunlarından doğan İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİNE dikkat çekmektir.

Bu çalışma sürecinde, Literatür taraması yaptığımızda, öncelikle Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı resmi web sayfasına girdiğimizde İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı içerisinde ele aldığımız 7 kanun, 112 yönetmelik, 271 tebliğ ve 6 yönerge içerisinde, Ergonomi Adı altında,  SIRT  ve BOYUN  Ağrılarına neden olan  KAS ve İSKELET BOZUKLUKLARINA  atıfta bulunan 14 yönetmelik ve 1 tebliğ olduğunu gördük.

Bunların içerisinde  “İş Ekipmanları Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği” söz konusu rahatsızlıkların doğumuna neden olan ERGONOMİYE en çok atıf yapan (toplam 4 adet) yönetmelik olmuştur. Türkiye’de bu alandaki sorumluluklar işveren, işyeri yöneticileri iş sağlığı ve güvenliği profesyonelleri, çalışanlar ile devletin bazı kurumları arasında paylaştırılmıştır.

Ancak, elde ki verilerden görmekteyiz ki, bunları önlemeyi amaçlayan mevzuata ve girişimlere rağmen, her 5 çalışandan yaklaşık 3’ ü KAS ve İSKELET HASTALIKLARINDAN MUZDARİPTİR.  Yine bu Rahatsızlık,  gelişmiş ülkeler de  (AB) olduğu gibi, , ülkemizde hemen hemen tüm sektörlerde, yapılan işle ilgili en yaygın sağlık şikâyet olmaya devam etmektedir.

Bunun nedenleri arasında yer alan;

• TEKRARLAYAN HAREKETLER,
• UZUN SÜRELİ OTURMA VE AĞIR KALDIRMA İŞLEMLERİ

Kasları, eklemleri, ten donları veya kemikleri etkileyebilecek bu koşullara katkıda bulunan risk faktörlerinden sadece birkaçıdır.

Bugün tüm sağlık otoriteleri tarafından da belirtildiği üzere bu risk faktörlerinin, Çalışanların yaşam kalitesi üzerindeki olumsuz etkileri açıktır.

DETAM GRUP; ( www.detam.com.tr) tarafından 1996 yılından bu yana yürütülmekte olan İş Sağlığı ve Güvenliği çalışmaları göstermektedir ki, özellikle COVİD-19 PANDEMİ vakasının ortaya çıkarmış olduğu YENİ NORMAL DÖNEMDE içine girilmiş olan HOME OFİS/UZAKTAN ÇALIŞMA sürecinde bu hususla ilgili ACİL OLARAK Harekete geçilmesi, işverenlerin sektör el faaliyetleri çerçevesinde, KAS ve İSKELET BOZUKLUKLARINA yol açabilecek çalışmalar için RİSK DEĞERLENDİRMESİ yapması bir zorunluluk olmaktadır.  Özellikle COVİD-19 Sonrası iş başı yapılacak tüm işyerlerinde bu husus önemle önerilmektedir.

DETAM GRUP ( www.detam.com.tr) mümkün olan en iyi çalışma ortamını sağlamanın, işgücünün sağlığı ve refahı için kritik bir önem taşıdığı inancıyla,  bünyesinde faaliyet gösteren; DETAM, SEÇİM ve DENEYİMLİ Unvanlı İşyeri Sağlık ve Güvenlik (OSGB) Firmaları aracılığıyla  ülkemizde faaliyet gösteren Resmi ve Özel tüm  KURUM ve KURULUŞLARIN işle  ilgili KAS-İSKELET BOZUKLUKLARI sorununu çözmek için bir çalışma  başlatmış bulunmaktadır.

Şu bir gerçektir ki, Bugün,  Çoğumuz ( 5 kişiden 3’ü)  çalışmamızın bir sonucu olarak SIRT AĞRISI, SERT KASLAR VEYA BOYUN AĞRISI YAŞADIK/ YAŞAMAKTAYIZ.

Öyle ki, Bu ağrılar, günlük yaşamımızı, üretkenliğimizi ciddi şekilde etkilemekte, fiziksel ve zihinsel sağlığımıza zarar vermektedir.  Bugün içerisinde bulunduğumuz PANDEMİ ile birlikte bunu daha da yakından hissetmekteyiz.

KAS ve İSKELET BOZUKLUKLARI hemen hemen Ülkemiz tüm sektörlerini farklı şekillerde etkilemektedir.

Bu nedenle;

• Fabrika Üretim Departmanlarından
• Kuaför salonlarına
• Hastane koğuşlarından
• Ofislere kadar her bir işyeri ve işletmemiz yürütülmekte olan işlerde  “Sağlık Yükünü Hafiflet “ çalışması yapılmalıdır.

Yasal Yükümlülüklerin doğuracağı sorumluluklar (Cezai uygulama) yanında, KAS ve İSKELET Bozuklukları, İŞVERENLER ve Milli Sağlık Teşkilatımız için önemli maliyetlere neden olmaktadır.

İşverenler; İnsanların çektiği acıya ek olarak, çalışanlar, özel ve çalışma hayatlarının pek çok tatmin edici yönünü gözden kaçırmaktadırlar. ŞÖYLE Kİ;

• KAS ve İSKELET Bozuklukları yaşayan çalışanlar, daha sık ve daha uzun süre işe gidememekte,
• Muhtemelen işteyken daha az üretken olmakta,
• Genellikle erken emeklilik almaktadırlar.

Bu, işletmelerimiz üretimi  için kötü bir olgu   olduğu gibi,  TÜRKİYE EKONOMİSİ için de çok büyük bir yük oluşturmaktadır. DETAM GRUP ( www.detam.com.tr)olarak ““Sağlık Yükünü Hafiflet “ adı altında böyle bir çalışma başlatmamızın amacı,

Erken müdahale ve Rehabilitasyon ile bunun önleneceğine olan inancımızdır.

Tüm Sektör işverenleri, İSG Profesyonelleri Birlikte çalışarak, çalışma hayatındaki iyi uygulamaları benimseyerek, Halen çalışan ve  gelecek nesil çalışanlarımızı  KAS ve İSKELET BOZUKLUĞU Hastalıklarından  kurtarabiliriz.

Aslında; KAS ve İSKELET BOZUKLARINI önlemeye ve yönetmeye yönelik önlemler genellikle basit ve ucuzdur.

Burada eğileceğimiz en önemli yaklaşım;

• İşyerlerinde KAS ve İSKELET BOZUKLARINA Yol açabilecek işlerin ne olduğu hususunda RİSK ANALİZİ Yapılması,
• İşyerinde bu tür risk taşıyan işlerde ÇALIŞANLARIN SAĞLIK KONTROLLERİNDEN geçirilmesi,
• Ve EĞİTİM çalışmalarının başlatılması olmalıdır.

Ayrıca;

• Kronik KAS ve İSKELET BOZUKLARI olan çalışanların işte kalmalarını desteklemek,
• PSİKOSOSYAL riskleri ve çalışan çeşitliliğini göz önünde bulundurmak,
• KAS ve İSKELET BOZUKLUKLARINA yol açan çalışmalara, İşverenler yanında, çalışanları, İş Sağlığı ve Güvenliği Profesyonellerin, Sağlık Hizmeti Sağlayıcılarını ve diğer paydaşları içeren işbirlikçi yaklaşımları benimsemek önemli katkı sağlayacaktır.

Yapılacak tüm çalışmalarda; dijitalleşme ve yeni teknolojilerden ve işin organize edilme yollarından kaynaklanan yeni ortaya çıkan risklere özel önem verilmelidir.

Bu, özellikle birçok çalışanı ofislerinden çıkarıp evden çalışmaya zorlayan COVID-19 ışığında tam zamanında. KAS ve İSKELET BOZUKLUKLARINA yol açabilecek ev tabanlı uzaktan çalışma, sürecinde daha da çok önem arz etmektedir.

DETAM GRUP’ un bu hususta başlatmış olduğu çalışmaları; Facebook, Twitter, LinkedIn, YouTube üzerinden takip edebilir veya aylık DETAM mail bültenimize abone olabilirsiniz.

Dr. İbrahim OĞUR

Baş İş Müfettişi

– 27.08.2020 tarih ve 31226 Sayılı Resmi Gazete yayımlanan İlk Yardım Yönetmeliğindeki değişiklik ile birlikte  Temel İlk Yardım Eğitimlerinde OED ( Otomatik Eksternal Defibrilatör) Kullanımı zorunlu hale getirildi

– İlk Yardım Sertifikasına sahip her kişinin 27.08.2021 tarihine kadar 2 saat sürecek olan OED ( Otomatik Eksternal Defibrilatör) Eğitimi alması zorunluluğu getirildi.

Yönetmelik İçin Tıklayınız

Detam İlk Yardım Eğitim Kurumu Olarak , İlk Yardımcı Belgelerinizin geçerliliğini devam ettirebilmesi için OED Eğitimlerinde Sizlere Hizmet Sunmaktayız.

OED Nedir ?

OED, bir defibrilatör türüdür ve defibrilatörler kalbe şok uygulaması yapmaya yarayan cihazlardır. OED , ani kalp durması sırasında göğse yapıştırılan pedler (elektrotlar) vasıtası ile kalbe şok verilmesini sağlayan hafif , kullanımı kolay ve taşınabilir bir cihazdır. Bu Cihazlar OED kullanımını kapsayan ilk yardım eğitimi almış herkes tarafından kullanılabilir.

OED Nasıl Etki Eder ?

Ani kalp durması ; kalpte aniden ortaya çıkan işlev bozukluğunda ve kalp beklenmedik bir şekilde atmayı bıraktığında ortaya çıkar. Birkaç dakika içinde tedavi edilmediği takdirde hızla ölüme yol açar. Ani kalp durması çoğunlukla kalbin pompa işlevini yapmasına engel olan elektriksel bozukluktan kaynaklanır. Kalbin hızlı bir şekilde bu durumdan kurtarılması için kalbe şok uygulanması gerekir. Ani kalp durmasından sonraki 3-5 dakika içinde uygulanabilen şok , sağ kalma %50-70 oranında olumlu katkı sağlar. Gecikilen her bir dakika için ise hasta/yaralının hayatta kalma şansı %10-12 oranında düşer. OED yardımı şle uygulanan şok kalbin pompa yapmasına engel olan elektriksel bozuklukların ortadan kaldırılması ve normal ritmin devam etmesini sağlamak sureti ile etki eder.

OED Neden Önemlidir ?

• Hastane öncesindeki tüm ilk yardımcılar tarafından kullanılabilir olması,
• Taşınabilir olması
•  Daha fazla insanın hayatta kalmasını sağlayacağından dolayı önemlidir.

OED Kullanılan Durumlar

OED kullanımı “Temel Yaşam Desteği” uygulaması içerisinde yer alır ve hayatı tehdit eden kalp ritimlerinin geri döndürülmesinde kullanılır.

                                                                                                                                                                                                                                                 

BİLGİLENDİRME NOTU:

TBMM Başkanlığına sunulan yasa teklifi ile;

1- 01 Temmuz 2020 tarihinden önce kısa çalışma başvurusunda bulunulan işçilerin normal çalışma sürelerine dönmeleri halinde, 31.12.2020 tarihini geçmemek kaydıyla, bu işçilerin kısa çalışmalarının sona erdiği tarihi takip eden aydan itibaren üç ay süreyle asgari ücret üzerinden hesaplanan sigorta primlerinin işveren hissesinin tamamı, işverenlerin her ay ödeyecekleri  prim borçlarından mahsup edilebilecektir.

2- Yine, 1 Temmuz 2020 tarihinden önce başvuruda bulunarak nakdi ücret desteğinden (ücretsiz izin uygulamasından) yararlandırılan işçilerin haftalık normal çalışma süresine dönmeleri halinde, işverenler yukarıda belirtilen süreler ve şartlarla aynı teşvikten yararlandırılacaktır.

3– İşverene her bir ay için sağlanacak destek süresi, kısa çalışma ödeneği alınan aylık ortalama gün sayısını, nakdi ücret desteğinde ise, nakdi ücret desteği alınan aylık ortalama gün sayısını geçemeyecektir.

4- İhaleli işler bu uygulama kapsamında değerlendirilmeyecektir.

5-  Kısa çalışma ödeneği veya nakdi ücret desteğinden yersiz yararlanılması durumunda, bu teşvikten yararlanılamayacak, yararlanılmış ise gecikme zammı ile birlikte geri alınacaktır.

6- Teklifin bu şekilde yasalaşması durumunda, bu destekten yararlandırılan işçilerden dolayı diğer teşviklerden yararlanılamayacaktır. Örneğin, bu kapsama giren bir işçi için daha önce 10 günlük kısa çalışma yapılmış ise, ayın geri kalan (çalışılan) 20 günü için 5 puanlık destekten yararlanılamayacaktır.

Söz konusu yasa teklifi ilgili komisyonda kabul edilmiş bulunmaktadır.

Bilgilerinize sunarım.

Hadi EYCE

SGK Uzm.

Bugünkü yazımızda,  Haziran ayı itibariyle  “ Yeni Normal Dönemde” İş başı yapan çalışanların;

1. İşe başlatılmadan önce “ Sağlık Durumları” ile ilgili olarak, sağlık kontrolünden geçmelerinin zorunlu olup olmadığı, 3 aylık bir süreden sonra yeniden iş başı yapacak olmaları nedeniyle sağlık muayeneleri sürecinde, durumlarını belirleyecek Sağlık Tetkiklerini yaptırma zorunluluğunun bulunup bulunmadığı,
2. Eğer zorunlu ise, bu tetkiklerini hastane yerine, GEZİCİ MOBİL SAĞLIK Kuruluşları veya OSGB Bünyesinde oluşturulmuş BASİT LABORATUVARLARDA Yaptırmalarının Mevzuatımız uyarınca mümkün olup olmadığı,
3. Sağlık Tetkiklerini yaptırmadan doğrudan İşyeri Hekiminin yüzeysel muayenesi ile iş başı yaptırılması halinde, sonradan ortaya çıkacak COVİD-19 Teçhizi karşısında İşverenin Hukuki sorumluluğunun bulunup bulunmadığı,
4. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı COVİD-19 İle Mücadele Uygulaması çerçevesinde toplumu bilgilendirmek amacıyla sorulmuş olan sorulara verilmiş cevaplar çerçevesinde işlem yapılmış olmasının işveren yükümlülüğünü kaldırıp kaldırmayacağı,

Hususunda ortalıklarda dolaşan bilgilendirme ve yine bu bilgilere çerçevesinde akıllarda oluşmuş olan soruların cevaplarını aramaya ve okurlarımızı bilgilendirme çalışacağız.

Bilindiği üzere, 2020 Şubat ayı itibariyle Dünyamızı alt üst eden ve binlerce insanın ölümüne, yol açan COVİD-19 Korona Virüs Salgınının,  Yoğun dönemlerinde yaşanmış olan ŞOK’ u yavaş yavaş atlatarak nihayet Haziran Ayı itibariyle normal hayatımıza dönmüş bulunmaktayız. Ancak şunu da unutmamak gerekir ki,  “ Yeni Normal Dönem ” olarak adlandırılmış olan bu dönem tabi ki hiçbir zaman COVİD-19 Öncesi gibi bir dönem olmayacaktır.

MESAFE, MASKE ve TEMİZLİK olarak adlandırdığımız bu Üç kural, bu dönemde de; her zaman ve her yerde yaşantımızın bir parçası olarak kalacaktır.  Bunu bu arada belirttikten sonra, Yukarıda soru başlıkları şeklinde ele aldığımız hususları, 6331 Sayılı Mevzuatımızda yer alan düzenlemeler çerçevesinde açıklamaya çalışacağım.

KONUYA İLİŞKİN HUKUKİ MEVZUAT

• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun, 3.4.5, 11,15. Maddesi
• 12.2012 tarih ve 28512 sayılı “ İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliğinin 12. Maddesi”,
• 06.2015 Tarih ve 29401 Sayılı “İşyerlerinde İşveren Veya İşveren Vekili Tarafından Yürütülecek İş Sağlığı Ve Güvenliği Hizmetlerine İlişkin Yönetmeliğin” 7. Maddesi
• 07.2013 Tarih ve 28713 Sayılı “İşyeri Hekimi Ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk Ve Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin 9. (2/c-1-8) Maddesi
• İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmeliğin 5/a Maddesi

İNCELEME                  :

2012 Yılında Uygulamaya girmiş olan 6331 Sayılı “ İş Sağlığı ve Güvenliği” Kanunumuz, İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili çalışmalarda NORMATİF YAKLAŞIM ilkesini benimseyerek, önceden tedbir alma yöntemiyle SAĞLIK ve GÜVENLİĞİN Sağlanmasını esas almıştır. AMAÇ; İnsan Hayatının korunması,  işyeri Güvenliğinin Sağlanmasına ilişkin esasları düzenlemektir.

Bu bağlamda; İş Sağlığı ve Güvenliği çalışmalarının temelinde İNSAN SAĞLIK VE GÜVENLİĞİ ile İŞYERİ GÜVENLİĞİNİN SAĞLANMASI vardır.  Buradan hareketle, insan ve işletme güvenliğinin sağlanabilmesi için İnsan ve İşletmenin ne gibi tehlikeler ile karşı karşıya kalacağının ve bu tehlikelerin TOLERE edilip edilmeyeceğinin belirlenerek, adı konmuş olan bu risklere karşı Önlem alınması ile İş Sağlığı ve Güvenliği çalışmaları bütünleştirilir.  Bu nedenle Tehlike, Risk ve Önlem tanımlamasını iyi yapmak gerekmektedir. Biz buna,

• TEHLİKE
• RİSK ve
• ÖNLEM ALMA ‘ . Üçgeni diyoruz.

İncelememiz COVİD- 19 Korona Virüs PANDEMİ Vakası üzerine olduğu için, öncelikle COVİD-19 ‘ un potansiyel bir tehlike olup olmadığı, Tehlike ise, bunun İNSAN Hayatı için RİSK oluşturup oluşturmadığı ortaya konulacak ve TEHLİKE olduğu, İnsan Hayatı için RİSK Oluşturduğu belirlendikten sonra, buna karşı ÖNLEM ALMA devreye konulacaktır..

1. TANIMLAR;

6331 Sayılı Kanunun 3. Maddesi Başlığı altında yapılmış  tanımlara  yakından baktığımızda,

• TEHLİKE: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyeli. (6331/3.(p)

• ÖNLEM: İşyerinde yürütülen işlerin bütün safhalarında iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili riskleri ortadan kaldırmak veya azaltmak için planlanan ve alınan tedbirlerin tümü (6331/3.(n)

• RİSK; Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimali (331/3.(o)

• RİSK DEĞERLENDİRMESİ; İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaların bütünü (6331/3.(c)

• İŞ GÜVENLİĞİ UZMANININ: İş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip mühendis, mimar veya teknik eleman (f)

• İŞYERİ HEKİMİ: İş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, işyeri hekimliği belgesine sahip hekim, (6331/3.(ı)  Olarak Tanımlandığını görmekteyiz.

Bütün bu tanımlar ışığında; COVİD-19 un,  insan hayatı için büyük bir risk oluşturan bir Bulaş   ( Salgın ) Hastalık olduğu kesindir. Bu bağlamda, bu Salgın vakanın İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı çerçevesinde ele alınması gerekmektedir.

1. SALGIN HASTALIK İLE İLGİLİ OLARAK İŞVERENE TEDBİR ALMA  YÜKÜMLÜLÜĞÜ GETİREN DÜZENLEMELER

• İşveren, “çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü Olan işveren, zamanla değişebilecek sağlık ve güvenlik tedbirlerini de değişen şartlara uygun hale getirmek ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapmak zorundadır.  (6331.Md.4-a)
• İşveren İşyerinde İnsan sağlığına zarar verebilecek tehlikelerin belirlenmesi için belirli aşamalarda Risk değerlendirmesi yapmak/yaptırmak zorundadır. ( 6331.Md.4-c)
• İşveren Risklerden kaçınmak, Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek ve Risklerle kaynağında mücadele etmekle yükümlüdür. (6331.Md.5)
• İşveren, Çevre Şartlarını dikkate alarak, meydana gelebilecek acil durumları önceden değerlendirerek, çalışanları ve çalışma çevresini etkilemesi mümkün ve muhtemel acil durumları belirler ve bunların olumsuz etkilerini önleyici ve sınırlandırıcı tedbirleri almakla yükümlüdür. (6331 Md. 11)
• İşverenler Çalışanların işyerinde maruz kalacakları sağlık ve güvenlik risklerini dikkate alarak sağlık gözetimine tabi tutulmalarını sağlamak zorundadır. (6331 Md. 15)
• İşyeri dışından kaynaklanan ve işyerini etkileyebilecek yeni bir tehlikenin ortaya çıkması halinde Risk Değerlendirmesinin yenilenmesi gerekmektedir. (İSG. RİSK. DEĞ. YÖNET. MD. 12)
• İşyerinde görev üstlenen işveren veya işveren vekilleri İşe Giriş ve Periyodik Muayeneler ile tetkikleri yapamaz. bu hizmetlerin İşyeri hekimlerinden veya Kamu sağlık Hizmet sunucuları veya aile hekimlerinden alınması gerekmektedir.( İşyerlerinde İşveren Veya İşveren Vekili Tarafından Yürütülecek İş Sağlığı Ve Güvenliği Hizmetlerine İlişkin Yönetmeliğin 7. Maddesi)
• İşyeri Hekimleri Sağlık Gözetimi kapsamında, yapılacak işe giriş ve periyodik muayeneler ve tetkikler ile Bulaşıcı hastalıkların kontrolü için yayılmayı önleme ve bağışıklama çalışmalarının yanı sıra gerekli hijyen eğitimlerini vermek, gerekli muayene ve tetkiklerinin yapılmasını sağlamakla yükümlüdür. (İŞYERİ HEK. VE DİĞER. SAĞ. PERS. YETKİ VE SORM. HAK. YÖNET. MD.9.(2-c-1,8)

İşveren, Çalışma ortamı, kullanılan maddeler, iş ekipmanı ile çevre şartlarını dikkate alarak meydana gelebilecek ve çalışan ile çalışma çevresini etkileyecek acil  durumları önceden değerlendirerek muhtemel acil durumları belirlemekle yükümlüdür.  

DEĞERLENDİRME:

Yukarıda belirtilmiş olan mevzuat çerçevesinde, yapılan değerlendirmede;

COVİD-19 PANDEMİ Sonrası işbaşı yaptırılacak olan çalışanların “Korona Virüs (Covid-19 )  Sonrası işe dönüşlerinde,  Periyodik Sağlık Muayeneleri ile Sağlık Tetkiklerinin Yapılmasının Zorunluluk İçerip İçermediğini ele aldığımızda;

COVİD-19 Korona Vakası Bir Bulaş (PANDEMİ) olup, Sağlık otoritelerinin açıklaması çerçevesinde genelde çoğunluk üzerinde hastalığa sebebiyet vermesine karşın, özelde, % 10 oranında taşıyıcıları üzerinde hiçbir hastalık belirtisi sergilememektedir.

Bu bağlamda;     KİME, NE ZAMAN, NEREDE ve NASIL bulaşabileceği belli olmadığı için: işe ara veren, vermeyen tüm personelin, mutlaka İŞYERİ HEKİMİ Kontrolünden geçmesi ve göreceli muayenenin yanında, Sağlık Tetkiklerinin yaptırılması gerektiğini düşünmekteyiz.   Bu kontrol ve Tetkiklerin Yaptırılmamış olmasından doğacak risk,  telafi edilebilecek bir risk değildir.

Bu nedenle; COVID-19 salgını yeni bir risk faktörü olarak değerlendirilmeli ve periyodik muayeneler gerekli koruyucu önlemler alınmak suretiyle İŞYERİ HEKİMİ tarafından mutlaka yapılmalıdır. İşyeri Hekimi istihdam zorunluluğu bulunmayan 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde ise bu durum en yakın OSGB Firmaları bünyesinde istihdam edilen İşyeri Hekimleri veya Aile Hekimlikleri aracılığı ile rapor temini yoluna gidilebilir.

Diğer taraftan; Tetkikler ile ilgili hizmetler, Hastaneler yanında, Sağlık Bakanlığı’nın yetki verdiği, OSGB ( Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi)  BASİT LABORATUVARLARINDA ve/veya  yine OSGB bünyesinde hizmet veren   GEZİCİ MOBİL SAĞLIK  ARAÇLARI ile çalışan sayısına göre yapılacak program çerçevesinde peyderpey alınabileceği görüşündeyiz.

Yukarıda belirtildiği üzere, İŞYERİ HEKİMİ; çalışanların sağlığını artan biyolojik risklere karşı korumak, rahatsızlığı bulunan çalışan için gerekli tedbirleri almak, her türlü önleyici hekimlik faaliyetini uygulamak, çalışanları sağlık risklerine ve alınan tedbirlere ilişkin bilgilendirmek, işyerinde hijyen kurallarının uygulanmasını sağlamak ve tüm yapılanları onaylı deftere işleyerek gerekli olan kayıtları da çalışan sağlık dosyasına eklemekle yükümlüdür.

Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimlerinden (OSGB) alınan sağlık raporlarına. Yapılacak itirazlar Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen hakem hastanelere yapılabilir. Bu durumda, Hakem Hastanenin vereceği kararlar kesindir.  18.06.2020

İbrahim OĞUR

E.Baş İş Müfettişi

İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı

Çin’ in WUHAN Kentinden başlayıp, 2020 Şubat ayından bu yana 4 aylık bir süredir devam eden COVİD-19 Korona Virüs VAKASI 26 MAYIS 2020 Tarihi itibariyle Dünyada 5 buçuk milyonu geride bırakan, bu Virüs nedeniyle hayatını kaybeden toplam kişi sayısı ise 350 Bine ulaşmıştır.

İçinde bulunduğumuz bu süreçlerde, Haziran ortalarında Yeni Normal Döneme geçiş çalışmaları yapılmaktadır.

Geriye doğru bakıldığında, COVİD-19 un ortaya çıkarmış olduğu yüksek ekonomik maliyetlerin yanında,  bu krizin bir de görünmeyen tarafı ortaya çıkacaktır ki, bu olgu toplum üzerinde en az ekonomik çöküntü kadar etki yaratacaktır. Bu yeni durum; Akıl ve Ruh Sağlığı – STRES tir.

Bu makalemizde; Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)  Ruh Sağlığı Departmanı tarafından yapılmış bir değerlendirmeyi ele alacak, toplumumuz açısından incelemeye çalışacağız.

KORONA VİRÜS SONRASI YENİ NORMAL DÖNEMDE ÇALIŞAN RUH SAĞLIĞI YAKLAŞIMI

COVID-19, Dünyamızın hemen hemen büyük bir kesimini kapsayan birçok coğrafi bölgede, birçok ülkeden insanı etkilemiş ve etkilemeye devam etmektedir. COVID-19 olan insanlara baktığımızda, hastalığın herhangi bir etnik kökene veya Milliyete göre oluşmadığı görülmektedir.

Bilindiği gibi bu öyle bir hastalık ki,  Herhangi bir ülkede herhangi bir kişiyi etkisi altına alabilmektedir. Bu bağlamda, öncelikle hastalanan kim olursa olsun, hastalıktan etkilenen herkesle EMPATİ kurulmalıdır.  Çünkü COVID-19’dan etkilenen bu insanlar hiçbir şeyi yanlış yaptıkları için bu hastalıktan etkilenmediler. Bu nedenle Hastalıktan etkilenmiş herkes nezaket ve şefkati hak etmektedir.

Toplumda, COVİD-19 “kurbanları ” olarak tanımlanan Vaka Seyri Üç aşamadan geçmektedir.

• “COVID-19 Vakasını taşıyanlar”
• “COVID-19’dan tedavi gören insanlar”
• “ COVID-19’dan iyileşen insanlar ”

COVID-19′ hastalığından iyileşen insanlar iyileştikten sonra,  hayatlarına, yapmakta oldukları işleriyle, aileleriyle ve sevdikleriyle devam edecekler. Bu kişilerin toplumdan ayrışmaması önemlidir.

Toplumla kaynaşmak,  Hastalığın yaratmış olduğu STİGMAYI (STİGMA, kelime anlamı olarak yara izi, leke, kişiyi işaretleyen bir utanç ve aşağılama işaretini ifade etmektedir ) azaltacaktır.

YÖNETİCİLERE, İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ PROFESYONELLERİNE ÖNERİLERİMİZ

Çalışanlar, sevdiklerinin sağlığı ve güvenliği ve COVID-19’un (korona virüs) işlerini ve kişisel yaşamlarını nasıl bozabileceği konusunda yüksek derecede belirsizlik, endişe, endişe ve stres yaşıyor olabilir.

Her şeyden önce, Yöneticiler ve İSG Profesyonelleri olarak,  COVİD-19 Un kişiler üzerinde bırakmış olduğu bu etkileri kabul etmemiz ve Çalışan zihinsel sağlığını koruma ve destekleme yolları da dâhil olmak üzere onlar hakkında açık bir diyalog kurmamız hepimiz için önemlidir.

Bir diğer önemli durum ise, COVID-19 semptomlarından mustarip olanları tanımak ve onları destekleyerek yanlarında olmaktır.

Unutulmamalıdır ki, Çalışanlar, İşyerlerinde COVİD-19 ile ilgili olarak hangi hizmetlerin mevcut olduğu ve çeşitli çalışma seçenekleri hakkında onlara tavsiyede bulunabilecek yöneticileri / amirleri ile konuşmak isteyebilirler.

Buradan hareketle; COVİD-19 ( Korona Virüsü) ile ilgili bilginizi ve iletişim içerisinde olduğunuz COVİD-19 kriz danışmanlığı hattınızı, 365 gün süreyle açık tutun.  Bu hattan çalışanlarınızın bilgi edinmelerini ve onlarında yılda 365 gün bu hatlara erişmesini sağlayın.

Bu konuda Çalışan Destek Programı ve e-danışmanlık hizmeti veren www.detam.com.tr ve 444 6 596 Nolu Hattan bu konuda daha fazla bilgi ve hizmet desteği  alabilirsiniz.

ÇALIŞANLARA  RUH SAĞLIĞI İÇİN ÖNERİLERİMİZ ;

Muhtemeldir ki, COVİD-19 Sonrası iş başlangıcı,  her zamanki gibi bir başlangıç olmayacaktır. “YENİ NORMAL DÖNEM”  olarak adlandırılan bu dönemde, bir süre, daha önce ki zamanlar kadar etkili ve verimli çalışmakta sorun yaşayabilirsiniz. Kendinizi sıkmayın.  Bir PANDEMİ ile zihinsel sağlığınızı yönetmenin tek bir doğru yolu yoktur. İlk hatırlamanız gereken şey; Yalnız olmadığınızdır.

• Her şeyden önce, Akıl Sağlığınıza Dikkat Edin Zihinsel sağlığınızı korumaya yardımcı olabilecek faktörler hakkında bilgi edinin. Ayrıca, riski riske atabilecek faktörleri öğrenin.
• Güvenilir Kaynaklardan Bilgi Alın.
• Bilgili Kalın, Ancak Covıd-19 Hakkındaki Haberleri Kendiniz İçin Süzgeçten Geçirin.
• Haber Hikayelerini Bir Süre İzlemeye, Okumaya Veya Dinlemeye Ara Verin. Krizi Duymak Ve Görüntüleri Tekrar Tekrar Görmek Üzücü Olabilir.
• Vücudunuza Önem Verin. Derin Nefesler Alın, Gevşeyin Veya Meditasyon Yapın. Sağlıklı, Dengeli Yemekler Yemeye Çalışın, Düzenli Egzersiz Yapın Ve Bolca Uyuyun.
• Yürümeye, Adım Atmaya Zaman Ayırın Ve Günlük Rutininizdeki Beklenmedik Esneklikten Nasıl Yararlanacağınızı Düşünün.
• Bağlı Kalın. Arkadaşlarınız Veya Ailenizle Duygu Ve Endişeleriniz Hakkında Konuşun.
• Sağlıklı İlişkiler Sürdürün Ve Diğer İnsanların Duygu Ve Kararlarına Saygı Gösterin.
• Zor Durumlarla Uğraşanlara Destek Ve Empati Gösterin.
• Kontrolünüz İçinde Olanları Belirleyin Ve Enerjinizi Kendi Kontrolünüzde Sizi En Çok Endişelendiren Şeylere Yönlendirmeye Çalışın.

Hasta Yakınlarına ÖNERİLERİMİZ;

• Kendinizi korumaya devam edin. Kendilerini koruyanlar Başkalarına ihtiyaç duydukları zamanda hem destek, hem de yardımcı olabilirler. Örneğin, komşularınızı veya topluluğunuzda ek yardıma ihtiyaç duyabilecek kişileri telefonla kontrol edin. Topluluk olarak Birlikte çalışmak, COVID-19’un birlikte ele alınmasında dayanışma yaratmaya yardımcı olacaktır.
• COVID-19 Hastalığı yenerek yaşama dönen, yakınlarınızız, olumlu ve umut dolu öykülerini ve olumlu imajlarını aktarma fırsatları yaratın. (Örneğin, Sevilen birinin COVİD-19 ile ilgili deneyimlerini paylaşması,  iyileşen veya hastaya destek olan kişilerin hikâyelerini anlatması )
• COVID-19’dan etkilenen insanların tedavilerinde destek sağlamak, Hayat kurtarmak ve sevdiklerinizi güvende tutmak için mücadele eden onurlu Sağlık çalışanları topluluklarının COVİD-19 u yenme başarısında oynadıkları rolü takdir edin.

SAĞLIK ÇALIŞANLARI İÇİN ÖNERİLER

Sağlıklarını Baskı altında hissetmek, Sağlık Çalışanları ( Doktor, Hemşire ve diğer sağlık personeli)  için olası bir deneyimdir.  Sağlık çalışanlarının vaka müdahalelerinde kendilerini Sessiz olarak bu şekilde hissetmeleri normaldir.

Stres ve onunla ilişkili duygular hiçbir şekilde işinizi yapamayacağınız veya zayıf olduğunuzun bir yansıması olarak kabul edilemez.  Bu süre zarfında Zihninizi yönetme, sağlık ve psikososyal refahınız, fiziksel durumunuzu yönetmek kadar önemlidir.

1. Sağlık çalışanları için Bu durum bir sürat değil, bir maratondur. Bu bağlamda Sağlık çalışanı konumu ne olursa olsun, Şu aşamada kendine iyi bakmalı, Yeterli gücü kazanmak, direnci sağlamak için,  yararlı başa çıkma stratejileri kullanmaya çalışmalıdır.
2. Çalışma sırasında veya vardiyalar arasında dinlenmeli ve mola vermelidir. yeterli ve sağlıklı yiyecekler yemeli, aile ve arkadaşlarıyla iletişim halinde olmalıdır.
3. Sigara, alkol veya diğer Yararsız ilaçların kullanımından kaçınmalıdır. Bunlar, Uzun vadede zihinsel ve fiziksel durumunu kötüleştirebilir.
4. Ayrıca COVID-19 salgınında olumlu düşünme, birçok sağlık çalışanı için eşsiz ve eşi görülmemiş bir Pozitif senaryodur.
5. Bazı sağlık çalışanları bulaştırma veya korku nedeniyle maalesef aileleri veya topluluklardan kaçınma semptomları yaşayabilir. Bu davranış, zaten zor olan durumu çok daha zor hale getirebilir. Eğer mümkünse, Dijital İletişim yöntemleri ile sevdiklerimizle bağlantıda kalmak, korumanın bir yoludur. Sosyal destek için iş arkadaşlarınıza, yöneticinize veya diğer güvenilir kişilere başvurup, meslektaşlarınızın size benzer yaşanmış deneyimlerinden istifade edebilirsiniz.
6. Güvenilmeyen iletişim biçimlerini engelleyin. Mümkün olduğunca, yalnız, Entelektüel, bilişsel ve psikososyal bilgileri takip edilmelidir.
7. Mevcut kaynaklarla COVID-19’dan etkilenen kişilere nasıl destek sağlanacağı ve nasıl bağlantı kurulacağı öğrenilmelidir. Bu özellikle zihinsel sağlığa ve psikososyal desteğe ihtiyaç duyanlar için önemlidir. Zihinsel sağlık sorunları ile ilişkili damgalama, hem COVID-19 hem de ruh sağlığı koşulları için destek sağlamak üzere öncelikli ruh sağlığı durumlarına yönelik klinik rehberlik içerir Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanmış İnsani Yardım Müdahale Kılavuzu mutlaka incelenmelidir.

Dr. İbrahim OĞUR

Baş İş Müfettişi

İş Güvenliği Uzmanı